گزارش تازه (UN-Habitat) تصویری قابل‌تأمل از وضعیت مسکن ایران در مقایسه با سایر کشورهای جهان ارائه می‌دهد. داده‌های این گزارش نشان می‌دهد اگرچه موجودی مسکن کشور در سال‌های اخیر افزایش یافته، اما سرعت رشد کمبود مسکن به‌مراتب بیشتر بوده است؛ موضوعی که از عمیق‌تر شدن شکاف میان عرضه و تقاضای واقعی حکایت دارد.

رئیس هیئت عامل صندوق ملی مسکن گفت: در مجموع با مشارکت ۵۰ درصدی بانک مسکن، ۲۰ هزار میلیارد ریال به‌عنوان تسهیلات قرض‌الحسنه ودیعه مسکن موقت به متقاضیان شناسایی و معرفی شده، پرداخت می‌شود.

آنجا که سقف وام ودیعه مسکن از محل ماده ۴ قانون جهش تولید مسکن در سال جاری برای مستاجران تهرانی به ۳۶۵ میلیون تومان رسیده است، اکوایران برای سنجش قدرت خرید این تسهیلات، فایل‌های رهن کامل بازار اجاره تهران را تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان بررسی کرده است. این وام با نرخ سود ۲۳ درصد از طریق سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن قابل دریافت است. بر اساس مصوبه دولت، سقف این تسهیلات در مراکز استان‌ها ۲۸۰ میلیون تومان، در سایر شهرها ۱۸۵ میلیون تومان و در روستاها ۷۵ میلیون تومان تعیین شده است.

عضو کمیسیون عمران مجلس با بیان اینکه افزایش نرخ تسهیلات نهضت ملی مسکن به ۸۵۰ میلیون تومان، با توجه به تورم و افزایش بهای تمام شده ساخت، پاسخگوی نیاز دهک‌های پایین نیست، گفت: با احتساب قیمت تمام شده هر متر مربع، این مبلغ باید به حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تا دو میلیارد تومان می‌رسید.

درحالی‌که قیمت هر برگه تسهیلات مسکن در معاملات دی ماه پارسال به ۱۶۰ هزار تومان رسیده بود، در معاملات روزهای اخیر به دامنه ۸۰ هزار تومان کاهش یافته است.

در بسیاری از بحث‌های عمومی بازار مسکن، وقتی قیمت خانه یا اجاره بالا می‌رودیکی از متهمین، دلاری قیمت‌گذاری کردن است. استدلال می‌کنند وقتی مالک قیمت ملک یا اجاره را با دلار می‌سنجد، هر جهش نرخ ارز مستقیما به افزایش قیمت مسکن منجر می‌شود؛ پس اگر قیمت‌گذاری دلاری متوقف شود، شاید بتوان از رشد قیمت‌ها جلوگیری کرد. اما این رابطه را نمی‌توان به همین سادگی از علت به معلول نسبت داد. در بسیاری از موارد، دلاری شدن بازار مسکن محصول نهایی سال‌ها تورم، سقوط ارزش پول ملی، نااطمینانی اقتصادی و بی‌اعتمادی به قراردادهای بلندمدت است. یک پژوهش تازه درباره بازار اجاره آرژانتین در سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳، با بررسی بیش از یک میلیون آگهی ملکی، نشان داده که چرا مالکان در یک اقتصاد تورمی، اجاره را به دلار تعیین می‌کنند و این انتخاب چه اثری بر رفتار قیمت‌ها دارد؟ این مطالعه با عنوان “روی آوردن به ارز غالب و پویایی‌های مکانی” شواهدی از دلاری شدن بازار اجاره در قالب یک مقاله پژوهشی در پایگاهSSRN منتشر شده و داده‌هایی مانند مبلغ و ارز آگهی، متراژ، نوع و امکانات ملک، مدت حضور در بازار و موقعیت جغرافیایی آن را بررسی کرده است.
هدف نویسندگان فقط این نیست که نشان دهند دلار در کدام مناطق یا چه نوع املاکی بیشتر استفاده می‌شود. آنها می‌خواهند به دو پرسش اساسی پاسخ دهند: چه عواملی مالکان را به انتخاب دلار به‌جای پزو سوق می‌دهد و این انتخاب چگونه مسیر انتقال شوک ارزی به اجاره‌بها را تغییر می‌دهد؟

هر سال با آغاز فصل جابه‌جایی، وام ودیعه مسکن دوباره به یکی از مهم‌ترین وعده‌های حمایتی دولت تبدیل می‌شود. امسال هم سقف این وام برای مستأجران تهرانی به ۳۶۵ میلیون تومان افزایش یافته و ۳۰۰ هزار میلیارد تومان منابع برای پرداخت آن اختصاص داده شده است. اما سؤال اصلی اینجاست؛ آیا این وام واقعاً از مستأجران حمایت می‌کند؟

رضا دژاگاه، مدیرعامل گروه سرمایه‌گذاری و ساختمانی لوتوس، در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵»، با انتقاد از تجربه مسکن اجتماعی در ایران گفت: تجربه‌ای که در کشور ما رقم خورد، تجربه‌ای بسیار تلخ بود. بودجه‌های دولتی با ارقام بسیار هنگفت، در بدترین لوکیشن‌ها و با بدترین طراحی‌ها هزینه شد و در نهایت تلخ‌ترین تجربه مسکن اجتماعی را در کشور رقم زد.

بحران مسکن در نیویورک دوباره به یکی از داغ‌ترین موضوعات اقتصادی آمریکا تبدیل شده است. شهری که بیش از دو سوم واحدهای مسکونی آن اجاره‌ای است و نرخ خانه‌های خالی به حدود ۱.۴ درصد رسیده؛ نشانه‌ای از کمبود شدید عرضه. در چنین بازاری، میلیون‌ها مستأجر با فشار هزینه‌های مسکن دست‌وپنجه نرم می‌کنند و بخش قابل توجهی از آنها بیش از نیمی از درآمد خود را صرف اجاره می‌کنند.

نروژ این روزها بیش از همیشه دیده می‌شود؛ در کنار جایگاه همیشگی‌ این کشور در گزارش‌های جهانی رفاه و شادی، حضور پررنگ نروژ در جام جهانی ۲۰۲۶ و صعود تاریخی آن به یک‌چهارم نهایی، توجه‌ها را بیش از پیش به این کشور جلب کرده است.
بر اساس گزارش جهانی شادی ۲۰۲۶، که از سوی مرکز پژوهش رفاه دانشگاه آکسفورد و سازمان ملل منتشر می‌شود، نروژ همچنان در جمع شادترین کشورهای جهان قرار دارد.نروژ با امتیاز ۷.۲۴۲ از ۱۰ در رتبه ششم جهان قرار گرفته است؛ این گزارش بر اساس ارزیابی مردم از کیفیت زندگی خود روی نردبان صفر تا ۱۰ تنظیم می‌شود و میانگین سه‌ساله پاسخ‌ها مبنای رتبه‌بندی کشورهاست. اما چه عواملی باعث می‌شود نروژ در بسیاری از شاخص‌های رفاه و رضایت از زندگی در رتبه‌های بالا قرار بگیرد؟ پاسخ این پرسش فقط یک عامل نیست؛ در میان این عوامل، مسکن یکی از پایه‌های مهم و کمتر دیده‌شده رفاه نروژی‌هاست؛ موضوعی که از هزینه خانوار تا حس تعلق، امنیت سکونتی و رضایت از محل زندگی را دربر می‌گیرد.

بررسی گزارش حوادث و سوانح سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد ۱۳ هزار و ۲۵۳ واحد مسکونی در کشور بر اثر زلزله، سیلاب و بارندگی آسیب دیده‌اند. بیش از ۴ هزار واحد به بازسازی کامل نیاز دارند و حدود ۸۰ درصد خسارت‌ها تنها در پنج استان متمرکز شده است.

غلامرضا سلامی، صاحب‌نظر ارشد مسکن و ساختمان، در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» با قدردانی از برگزارکنندگان این همایش، اظهار کرد: از دست‌اندرکاران برگزاری این همایش تشکر می‌کنم که همچنان برای ایجاد امید در اقتصاد کشور تلاش می‌کنند. اینکه مردم با وجود همه مشکلات اقتصادی هنوز با استقبال خوب در چنین نشست‌هایی شرکت می‌کنند، نشان می‌دهد که امید در جامعه همچنان زنده است.