بیماری ام اس، همواره با اختلالات حرکتی و عصبی شناخته میشود، اما مشاهدات بالینی نشان میدهد؛ درصد قابلتوجهی از این بیماران، اولین نشانههای ام اس را در سیستم بینایی مشاهده می کنند.
به گزارش خبرگزاری مهر، هانیه فخرالدین، جراح و متخصص چشم و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: در ابتدا باید بگوییم که هر تاری دید یا مشکل چشمی را نباید به حساب بیماری های عصبی و حرکتی مانند ام اس گذاشت و مخاطبان نباید با ایجاد یک مشکل در بینایی یا تاری دید، نگران ابتلا به ام اس باشند.
وی با اشاره به اهمیت تظاهرات چشمی در بیماری ام اس، اظهار داشت: تظاهرات چشمی ممکن است اولین ردپای تشخیص اماس در افراد باشد. در واقع، ۲۵ درصد از موارد ابتلا به اماس ابتدا با التهاب عصب بینایی یا اصطلاحا «نوریت اپتیک» بروز پیدا میکند.
به گفته فخرالدین، کاهش دید تکچشمی که ظرف چند روز ایجاد میشود، درد هنگام حرکات چشم، تغییر در دید رنگی و محدودیت در میدان بینایی از بارزترین علائم این وضعیت هستند. افزون بر این، در حدود ۳۰ درصد موارد اماس ابتدا با التهابات داخلی چشم، به ویژه «یوئیت میانی» تظاهر میکند که بیمار در این شرایط با شکایت از کاهش دید همراه با مگسپران به پزشک مراجعه میکند.
وی تاکید کرد:در صورتی که بیمار به خصوص خانم های جوان با علائمی نظیر کاهش دید همراه با درد چشم و اختلال رنگ مراجعه کند، احتمال تشخیص اماس در او حدود ۵۰ درصد است و برای بررسی دقیقتر پلاکهای اماس، حتماً MRI مغز درخواست میشود.
عضو هیئتعلمی دانشگاه علوم پزشکی تهران توضیح داد: اختلالات و علائم چشمی دیگری نیز در بیماران اماس ایجاد میشود. از جمله این موارد میتوان به دوبینی، عدم هماهنگی در حرکات دو چشم، فلج حرکتی عضلات چشمی و لرزش چشمها یا اصطلاحاً نیستاگموس (Nystagmus) اشاره کرد.
وی افزود: اغلب این اختلالات به دلیل درگیری ساقه مغز و مخچه در اثر فرآیند تخریب میلین رخ میدهند.
یکی از بزرگترین نگرانیهای بیمارانی که با حملات چشمی مواجه میشوند، ترس از نابینایی و از دست دادن دائمی قدرت بینایی است.
فخرالدین این نگرانی را تا حد زیادی بیمورد دانست و افق روشنی را برای درمان این بیماران ترسیم کرد.
این جراح و متخصص چشم در ارتباط با بازگشتپذیری دید بیماران، گفت: در مواردی که بیمار با اپتیک نوریت ناشی از اماس مراجعه میکند، ما انتظار داریم که طی یک ماه بهبودی حاصل شده و دید بیمار افزایش یابد. مطالعات علمی نیز این موضوع را تایید میکنند؛ در یک بررسی با پیگیری ۱۵ ساله، مشخص شد که ۹۲ درصد از این بیماران دید بالای ۱۰.۵ داشتهاند. بنابراین، نابینایی و کمبینایی شدید غیرمحتمل است و اغلب جای نگرانی جدی از این بابت وجود ندارد.
با وجود اینکه پیشآگهی مشکلات بینایی ناشی از اماس مثبت است، اما مراجعه بهموقع به چشمپزشک نقش حیاتی در سرعت بهبودی دارد. شروع سریع درمان باعث میشود تا افت دید ایجاد شده با سرعت بسیار بیشتری جبران شود.
به گفته فخرالدین، شیوه نامه های درمانی در مواجهه با این بیماران معمولاً شامل تجویز پالس کورتون در قدم اول است که پس از آن درمان با کورتون خوراکی ادامه مییابد. همچنین در صورتی که بیمار پیشینه شناختهشدهای از اماس نداشته باشد، تصویربرداری امآرآی مغز بهصورت اورژانسی در دستور کار قرار میگیرد.
تشخیص زودهنگام تظاهرات چشمی اماس نیازمند هوشیاری همزمان بیماران و کادر درمان خط مقدم، از جمله پزشکان عمومی و اپتومتریستها است.
وی، یک قانون طلایی را برای ارجاع بیماران یادآور شد و افزود: اگر فردی، به ویژه یک خانم جوان، طی چند روز دچار تاری دید یا کاهش دید شده است و این وضعیت به خصوص با درد هنگام حرکت چشم یا کمرنگ دیدن رنگها همراه است، احتمال التهاب عصب بینایی (اپتیک نوریت) به شدت مطرح است. این بیماران باید در اسرع وقت به چشمپزشک ارجاع داده شوند. باید توجه داشت که طبیعی بودن ظاهر چشم یا حتی ظاهر عصب بینایی در معاینات اولیه، به هیچوجه وجود این بیماری را رد نمیکند.
