گرگان- معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گلستان گفت: در دو هفته متوالی، ۱۵.۸ درصد نمونههای مشکوک کرونا در استان مثبت بوده که بالاتر از آستانه ۱۰ درصدی اپیدمی است.
خبرگزاری مهر، گروه استانها: کووید-۱۹ اگرچه دیگر مانند سالهای نخست همهگیری در مرکز توجه نظام سلامت و جامعه قرار ندارد، اما همچنان از چرخه مراقبت بیماریهای تنفسی خارج نشده است. سازمان جهانی بهداشت نیز در گزارشهای سال ۲۰۲۶ اعلام کرده است که ویروس SARS-CoV-2 همچنان در کنار سایر عوامل بیماریزای تنفسی در گردش است و پایش آن در بسیاری از کشورها در قالب نظامهای مراقبت تنفسی ادامه دارد.
در چنین شرایطی، دادههای نظام مراقبت اپیدمیولوژیک گلستان نشان میدهد که در دو هفته متوالی اخیر، ۱۵.۸ درصد از نمونههای مشکوک به کووید-۱۹ مثبت بودهاند؛ رقمی که بالاتر از آستانه ۱۰ درصدی اپیدمی است.
البته همین آمار بهتنهایی به معنای آغاز موج جدید یا طغیان بیماری نیست؛ چراکه به گفته مسئولان بهداشت استان، شاخص مثبتشدن نمونهها در دو هفته متوالی ثابت مانده و هنوز نشانهای از افزایش شتابان آن مشاهده نشده است.
با این حال، عبور این شاخص از آستانه اپیدمیک باعث شده موضوع مراقبت، آمادگی مراکز بهداشتی و درمانی و شناسایی سریع موارد غیرعادی بار دیگر در دستور کار قرار گیرد.
در همین زمینه، سیدمهدی صداقت، معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گلستان در گفتوگوی تفصیلی با خبرنگار مهر، درباره وضعیت فعلی کووید-۱۹ در استان، مفهوم مثبتشدن نمونهها، تفاوت میان افزایش شاخص و طغیان بیماری، اقدامات انجامشده و برنامه نظام سلامت برای مواجهه با تغییرات احتمالی توضیح داده است.
در حال حاضر کووید-۱۹ در گلستان با چه شرایطی مواجه است؟
در چارچوب نظام مراقبت بیماری کووید-۱۹، اطلاعات مربوط به موارد مشکوک و قطعی بیماری بهصورت هفتگی جمعآوری و تجزیه و تحلیل میشود و روند تغییرات شاخصهای مرتبط با بیماری مورد بررسی قرار میگیرد.
بر اساس دادههای ثبتشده، در دو هفته متوالی اخیر، میزان مثبتشدن نمونههای مشکوک در هر دو هفته ۱۵.۸ درصد بوده است. بنابراین میتوان گفت این شاخص در هر دو هفته اخیر بالاتر از آستانه اپیدمی که ۱۰ درصد در نظر گرفته میشود، قرار داشته است.
وقتی میزان مثبتشدن نمونهها بالاتر از آستانه اپیدمی قرار گرفته، آیا باید از طغیان یا موج جدید کرونا صحبت کنیم؟
این موضوع نیازمند دقت در تفسیر دادههاست. قرار گرفتن یک شاخص بالاتر از آستانه اپیدمی به این معنا نیست که بهتنهایی میتوانیم وقوع یک طغیان یا موج جدید را اعلام کنیم.
آنچه در حال حاضر مشاهده میکنیم این است که میزان مثبتشدن نمونهها در دو هفته متوالی ۱۵.۸ درصد بوده است. ثبات این شاخص در این دو هفته، در شرایط فعلی بیانگر روند افزایشی شتابان نیست.
اما نکته مهم این است که این شاخص همچنان بالاتر از آستانه اپیدمیک قرار دارد و به همین دلیل نمیتوان از کنار آن به سادگی عبور کرد. استمرار این وضعیت ضرورت مراقبت حساس و آمادگی برای شناسایی زودهنگام هرگونه تغییر در روند بیماری را ایجاب میکند.
پس تفاوت میان «مثبتشدن بالاتر از آستانه» و «طغیان بیماری» چیست؟
برای بررسی طغیان باید مجموعهای از شاخصها و روندها مورد توجه قرار گیرد. صرفاً یک عدد نمیتواند وضعیت اپیدمیولوژیک یک بیماری را بهطور کامل توصیف کند.
ما در نظام مراقبت، روند تغییرات را دنبال میکنیم. اگر افزایش قابل توجه و مستمر در شاخصها مشاهده شود، این موارد باید سریع شناسایی، گزارش و بررسی شوند.
بنابراین در شرایط فعلی، رویکرد ما اعلام طغیان نیست؛ بلکه تقویت مراقبت و آمادگی برای پاسخ سریع در صورت مشاهده تغییرات غیرعادی است.
چرا با وجود گذشت چند سال از آغاز همهگیری، همچنان چنین سطحی از مراقبت ضروری است؟
ویروس SARS-CoV-2 همچنان در گردش است و از نظام مراقبت بیماریهای تنفسی خارج نشده است. در سطح جهانی نیز سازمان جهانی بهداشت بر ادامه پایش این ویروس در کنار سایر عوامل بیماریزای تنفسی تأکید دارد.
از طرف دیگر، شرایط بیماریهای واگیر ثابت نیست. ممکن است در یک مقطع شاخصها کاهش پیدا کنند و در مقطع دیگری افزایش یابند. وظیفه نظام مراقبت این است که این تغییرات را بهموقع شناسایی کند.
در واقع، مراقبت اپیدمیولوژیک برای زمانی نیست که طغیان اتفاق افتاده باشد؛ یکی از مهمترین کارکردهای آن این است که بتواند پیش از گسترش یک وضعیت غیرعادی، نشانههای آن را شناسایی کند.
در استان گلستان برای افزایش آمادگی چه اقداماتی انجام شده است؟
در راستای ارتقای آمادگی و تقویت ظرفیت پاسخ به طغیان احتمالی، مجموعهای از اقدامات انجام شده است.
یکی از این اقدامات، برگزاری کارگاه آموزشی بررسی و مدیریت طغیان برای کارشناسان بیماریهای شهرستانها بوده است. هدف از این آموزشها، افزایش آمادگی کارشناسان برای شناسایی، بررسی و مدیریت موارد غیرعادی است.
همچنین با سازمانها و ادارات مرتبط مکاتبه و هماهنگی انجام شده است؛ بهویژه دستگاههایی که با جمعیتهای متراکم یا گروههای پرخطر مواجه هستند.
در داخل دانشگاه علوم پزشکی چه تمهیداتی در نظر گرفته شده است؟
اطلاعرسانی و هماهنگی با معاونتهای مختلف دانشگاه انجام شده است. همچنین برای مراکز خدمات جامع سلامت و بیمارستانها هشدار آمادگی در برابر طغیان صادر شده است.
تأکید ما این است که مراکز درمانی و بهداشتی در شناسایی موارد مشکوک، گزارشدهی و بررسی سریع موارد، حساسیت لازم را داشته باشند.
این آمادگی به معنای آن نیست که اکنون یک طغیان گسترده در استان اتفاق افتاده است؛ بلکه هدف، آماده بودن نظام سلامت برای پاسخ سریع در صورت تغییر شرایط است.
آیا عدد ۱۵.۸ درصد را باید با آمار جهانی مقایسه کرد؟
مقایسه مستقیم چنین اعدادی نیازمند احتیاط است، زیرا نظامهای مراقبتی، میزان نمونهگیری، جمعیت مورد آزمایش و روشهای پایش در مناطق مختلف متفاوت است.
سازمان جهانی بهداشت نیز در گزارشهای خود بر تفاوت روشهای مراقبت و محدودیت قابلیت مقایسه درصد مثبتشدن نمونهها میان کشورها و مناطق تأکید کرده است.
بنابراین برای تصمیمگیری درباره وضعیت گلستان، آنچه اهمیت بیشتری دارد روند دادههای داخلی استان و تغییرات شاخصها در طول زمان است.
در نهایت اگر بخواهید وضعیت فعلی کرونا در گلستان را برای مردم توضیح دهید، چه میگویید؟
در حال حاضر میزان مثبتشدن نمونههای مشکوک به کووید-۱۹ در دو هفته متوالی اخیر ۱۵.۸ درصد بوده و این رقم بالاتر از آستانه ۱۰ درصدی اپیدمی است.
با این حال، ثبات این شاخص در دو هفته متوالی فعلاً بیانگر روند افزایشی شتابان نیست. بنابراین باید از یک سو از ایجاد نگرانی غیرضروری پرهیز کرد و از سوی دیگر، موضوع مراقبت و آمادگی را جدی گرفت.
آنچه برای نظام سلامت اهمیت دارد این است که اگر تغییری در روند بیماری ایجاد شد، این تغییر در سریعترین زمان ممکن شناسایی شود. به همین دلیل پایش هفتگی، تقویت گزارشدهی، آموزش کارشناسان، هماهنگی دستگاهها و آمادهباش مراکز بهداشتی و درمانی در دستور کار قرار گرفته است.
در مجموع، اگرچه میزان مثبتشدن نمونههای کرونا در گلستان بالاتر از آستانه اپیدمی قرار گرفته است، اما ثبات این شاخص هنوز نشانهای از طغیان یا افزایش شتابان بیماری نیست و نظام سلامت استان بر تداوم پایش و آمادگی برای واکنش سریع در صورت تغییر شرایط تأکید دارد.
