بیجار- مراسم عاشورای حسینی در کردستان با آیینهایی همچون گلگیران بیجار که از ماندگارترین رسوم عاشورایی این منطقه و جلوهای از ارادت مردم به امام حسین(ع) محسوب میشود، در حال برگزاری است.
خبرگزاری مهر، گروه استانها: ماه محرم که از راه میرسد، کردستان سراسر رنگ ماتم به خود میگیرد. در کوچهها و خیابانهای شهرها و روستاها، پرچمهای سیاه برافراشته میشود و نوای «یا حسین» در جایجای این استان طنینانداز میشود.
مردم کردستان با آیینها و رسوم ویژهای که ریشه در باورهای دینی و فرهنگ بومی منطقه دارد، حماسه عاشورا را زنده نگه میدارند. از دستهرویهای سنتی و نوحههای کردی گرفته تا آیین گلگیران بیجار، هر کدام بخشی از هویت عاشورایی این دیار را روایت میکنند.
در میان دهها رسم و آیین عزاداری در این استان، «گلگیران بیجار» جایگاهی ویژه دارد؛ آیینی که نام آن با عاشورای حسینی در کردستان گره خورده و سالهاست به عنوان نماد سوگواری مردم دیار گروس شناخته میشود.
گلگیران بیجار؛ اوج حزن عاشورایی در دیار گروس
صبح روز عاشورا در بیجار حال و هوایی متفاوت دارد. از نخستین ساعات بامداد، عزاداران حسینی در محلهای مشخص گرد هم میآیند تا در آیین سنتی گلگیران شرکت کنند.
در این مراسم، گل تهیهشده از خاک نرم و آب بر سر، صورت و لباس عزاداران مالیده میشود و شرکتکنندگان با چهرههایی آغشته به گل، در دستههای عزاداری حضور پیدا میکنند، این رسم نمادی از اندوه عمیق مردم در سوگ شهادت حضرت امام حسین (ع) و یاران باوفایش در صحرای کربلا است.
پیرغلامان حسینی معتقدند گلگیران تنها نمایش ظاهری غم نیست، بلکه تجلی پیوند قلبی مردم با مصائب اهل بیت (ع) و یادآور سختیها و رنجهای خاندان امام حسین (ع) پس از واقعه عاشوراست.
در سالهای اخیر نیز این آیین باشکوه علاوه بر حضور گسترده مردم بیجار، مورد توجه گردشگران، پژوهشگران و علاقهمندان به آیینهای مذهبی قرار گرفته و به یکی از شناختهشدهترین جلوههای عاشورایی کردستان تبدیل شده است.
نوحههای کردی؛ روایت کربلا با زبان دل
یکی دیگر از جلوههای برجسته عاشورا در کردستان، نوحهخوانی و مرثیهسرایی به زبان کردی است، مداحان و ذاکران اهل بیت (ع) با اشعار سوزناک و حماسی، وقایع کربلا را برای عزاداران روایت میکنند.
این نوحهها که نسل به نسل منتقل شدهاند، نقش مهمی در حفظ فرهنگ عاشورایی در میان مردم منطقه داشته و همواره از پرشورترین بخشهای مراسم عزاداری به شمار میروند.
دستههای عزاداری؛ جلوه وحدت مردم کردستان
در شهرهای مختلف استان از جمله سنندج، قروه، دهگلان، سقز، مریوان، کامیاران، دیواندره، بانه و بیجار، دستههای سینهزنی و زنجیرزنی در روزهای تاسوعا و عاشورا در سطح شهرها به حرکت درمیآیند.
حضور همزمان نوجوانان، جوانان و ریشسفیدان در این مراسم، تصویری از تداوم فرهنگ عاشورا در میان نسلهای مختلف را به نمایش میگذارد.
پخت و توزیع غذای نذری از دیگر رسوم دیرینه مردم کردستان در ایام محرم است. در بسیاری از شهرها و روستاها، خانوادهها با مشارکت یکدیگر اقدام به تهیه و توزیع انواع غذاهای نذری میکنند.
ایستگاههای صلواتی نیز در نقاط مختلف برپا شده و با توزیع آب، شربت و چای از عزاداران پذیرایی میکنند.
گلگیران عاشورا میراث ماندگار فرهنگ حسینی در دیار گروس است
رئیس شورای هیئات مذهبی بیجار در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: آیینهای عزاداری محرم در شهرستان بیجار ریشهای عمیق در فرهنگ دینی و تاریخی مردم این منطقه دارد و هر ساله با حضور گسترده اقشار مختلف مردم برگزار میشود.
منصور عباسی افزود: یکی از شاخصترین آیینهای عاشورایی در بیجار، مراسم سنتی گلگیران است که از گذشتههای دور تاکنون در این شهرستان برگزار شده و به عنوان نماد حزن، اندوه و همدردی با مصائب اهل بیت (ع) شناخته میشود.
رئیس شورای هیئات مذهبی بیجار ادامه داد: هیئات مذهبی، پیرغلامان حسینی و جوانان در حفظ این سنت ارزشمند نقش مهمی داشتهاند و امروز نیز نسل جدید با شور و اشتیاق در این مراسم حضور پیدا میکند که نشاندهنده تداوم فرهنگ عاشورا در میان مردم دیار گروس است.
عباسی با اشاره به فعالیت هیئات مذهبی شهرستان گفت: در ایام محرم دهها هیئت مذهبی در سطح شهر و روستاهای بیجار برنامههای مختلفی از جمله دستهروی، سینهزنی، زنجیرزنی، مراسم روضهخوانی، اطعام عزاداران و آیین گلگیران را برگزار میکنند و این برنامهها با استقبال گسترده مردم همراه است.
وی خاطرنشان کرد: محرم در بیجار تنها یک مناسبت مذهبی نیست بلکه فرصتی برای ترویج فرهنگ ایثار، بصیرت، وحدت و انتقال پیام نهضت عاشورا به نسل جوان محسوب میشود.
عاشورا از نگاه مردم میراثی که نسل به نسل منتقل شده است
یکی از شهروندان بیجاری در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: گلگیران برای مردم بیجار تنها یک آیین عزاداری نیست بلکه بخشی از هویت مذهبی و فرهنگی این شهرستان به شمار میرود و بسیاری از خانوادهها فرزندان خود را از کودکی با این سنت آشنا میکنند.
وی افزود: وقتی مردم با لباسهای آغشته به گل در دستههای عزاداری حضور پیدا میکنند، اوج ارادت و دلدادگی خود را به حضرت اباعبدالله الحسین (ع) نشان میدهند و این صحنهها هر سال حال و هوای خاصی به عاشورای بیجار میبخشد.
یکی از بانوان عزادار سنندجی نیز در گفتوگو با خبرنگار مهر گفت: نوحههای کردی و مرثیههای محلی تأثیر عمیقی بر دل عزاداران میگذارد و باعث شده فرهنگ عاشورا در میان نسلهای مختلف مردم کردستان زنده و پویا باقی بماند.
وی ادامه داد: بسیاری از جوانان و نوجوانان امروز همان اشعار و نوحههایی را زمزمه میکنند که سالها پیش از پدران و مادران خود آموختهاند و این موضوع نشان میدهد فرهنگ عاشورایی در کردستان به یک میراث ماندگار تبدیل شده است.
یکی دیگر از شهروندان قروهای نیز اظهار کرد: مراسمهای محرم در کردستان علاوه بر جنبه مذهبی، فرصتی برای تقویت همدلی و انسجام اجتماعی است و مردم در برپایی مراسمها، تهیه نذری و خدمترسانی به عزاداران مشارکت گستردهای دارند.
وی افزود: حضور پرشور نوجوانان و جوانان در هیئات مذهبی و دستههای عزاداری نشان میدهد پیام عاشورا همچنان در جامعه زنده است و نسل جدید نیز خود را ادامهدهنده راه امام حسین (ع) میداند.
عاشورا؛ میراثی ماندگار در کردستان
آیینهای عاشورایی در کردستان تنها مجموعهای از مراسم مذهبی نیست، بلکه بخشی از هویت تاریخی، فرهنگی و اجتماعی مردم این دیار محسوب میشود.
از گلگیران بیجار که نماد اوج سوگواری مردم گروس است تا نوحههای کردی، دستههای عزاداری و سفرههای نذری، همگی نشاندهنده عشق عمیق مردم کردستان به حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و پیام جاودانه عاشورا هستند.
این آیینهای کهن همچنان با شکوهی کمنظیر برگزار میشوند و نسلهای جدید نیز در کنار بزرگان، پرچم فرهنگ حسینی را برافراشته نگه داشتهاند تا پیام آزادگی، ایثار و حقطلبی کربلا برای همیشه در این سرزمین زنده بماند.
