بوشهر- مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر گفت: با تقویت پایش، تشخیص، امنیت زیستی و حضور میدانی، تولید میگوی استان پس از بحران بیماری از ۱۷ هزار تن به حدود ۳۰ هزار تن بازگشت.
خبرگزاری مهر٬ گروه استانها: فعالیت دامپزشکی تنها به درمان بیماریهای دام محدود نمیشود و بخش مهمی از مأموریت این مجموعه در حوزه پیشگیری، مراقبت و کنترل بیماریها، تشخیص آزمایشگاهی، نظارت بر تولید و عرضه فرآوردههای خام دامی و آبزیان و حفظ سلامت زنجیره تولید تا مصرف تعریف میشود؛ مأموریتهایی که حتی در شرایط بحرانی نیز نمیتوان آنها را متوقف کرد.
در استان بوشهر، صنعت میگو یکی از مهمترین حوزههایی است که طی سالهای اخیر با چالش بیماری مواجه بوده است. کاهش تولید از حدود ۴۰ هزار تن به ۱۷ هزار تن، یکی از جدیترین بحرانهای این صنعت بود؛ اما با تقویت پایش و تشخیص، حضور میدانی، آموزش بهرهبرداران، ارتقای امنیت زیستی و حرکت به سمت مدیریت پیشگیرانه بیماری، تولید بار دیگر به حدود ۳۰ هزار تن رسید.
در همین حال، تداوم فعالیتهای دامپزشکی در شرایط دشوار سال گذشته، توسعه همکاری با بخش خصوصی، انجام بیش از ۱۶۱ هزار آزمایش در آزمایشگاههای استان و فراهم کردن الزامات بهداشتی صادرات بیش از ۱۹ هزار تن میگو به ۱۸ کشور، بخش دیگری از عملکرد این مجموعه را تشکیل میدهد.
در گفتوگو با محمد حسن رهنما مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر، مهمترین اقدامات و چالشهای این حوزه را بررسی کردهایم.
دامپزشکی استان بوشهر طی یک سال گذشته چه اقداماتی برای کنترل بیماریها و حمایت از تولید انجام داده است؟
دامپزشکی تنها متولی درمان بیماریها نیست؛ بخش مهمی از مأموریت این مجموعه به پیشگیری، مراقبت و کنترل بیماریها، تشخیص آزمایشگاهی، نظارت بر تولید و عرضه فرآوردههای خام دامی و آبزیان و صیانت از سلامت زنجیره تولید تا مصرف اختصاص دارد.
تولید میگوی استان در سالهای گذشته در پی بحران بیماری از حدود ۴۰ هزار تن به ۱۷ هزار تن کاهش یافت، اما با مجموعهای از اقدامات مشترک میان دامپزشکی، تولیدکنندگان و سایر بخشهای مرتبط، تولید مجدداً به حدود ۳۰ هزار تن بازگشت یکی از نمونههای قابل توجه در این زمینه، مدیریت بحران بیماری در صنعت میگوی استان بوشهر بود. تولید میگوی استان در سالهای گذشته در پی بحران بیماری از حدود ۴۰ هزار تن به ۱۷ هزار تن کاهش یافت، اما با مجموعهای از اقدامات مشترک میان دامپزشکی، تولیدکنندگان و سایر بخشهای مرتبط، تولید مجدداً به حدود ۳۰ هزار تن بازگشت.
تقویت پایش و تشخیص، حضور میدانی، آموزش بهرهبرداران، ارائه راهکارهای علمی و عملی، ارتقای امنیت زیستی و حرکت به سمت مدیریت پیشگیرانه بیماری از جمله اقداماتی بود که در این مسیر دنبال شد. البته این بازگشت را نمیتوان صرفاً حاصل عملکرد یک دستگاه دانست و تلاش تولیدکنندگان، بهبود مدیریت مزارع، شرایط محیطی و اقدامات سایر مجموعههای مرتبط نیز در آن مؤثر بوده است.
این تجربه نشان داد که وقتی دانش تخصصی، پایش مستمر، حضور میدانی و مشارکت تولیدکننده در کنار یکدیگر قرار میگیرند، میتوان یک بحران جدی را مدیریت کرد و یک صنعت را دوباره به مسیر رشد بازگرداند.
نقش بخش خصوصی در برنامههای پیشگیری و کنترل بیماریها چگونه بوده است؟
توسعه ارتباط با بخش خصوصی و استفاده از ظرفیت حرفهای آن یکی از محورهای مهم فعالیت دامپزشکی استان بوده است. در این زمینه جلسات تخصصی با مسئولان فنی و بهداشتی، کلینیسینها و تشکلهای تولیدی برگزار شد و تلاش کردیم بسترهای ارتباطی لازم برای تبادل سریع اطلاعات و تشریک مساعی فراهم شود.
برگزاری دورههای آموزشی و تأکید بر بیماریابی با مشارکت بخش خصوصی نیز در همین چارچوب دنبال شد. اعتقاد ما این است که پیشگیری و کنترل بیماری زمانی اثربخش خواهد بود که تولیدکننده و فعالان حرفهای حوزه دامپزشکی در کنار دستگاه دولتی قرار داشته باشند و اطلاعات بهموقع میان آنها تبادل شود.
در حوزه تشخیص نیز ظرفیت آزمایشگاهی استان نقش مهمی در پایش و تصمیمگیریهای بهداشتی داشته است. طی یک سال گذشته بیش از ۱۶۱ هزار آزمایش در دو آزمایشگاه دامپزشکی استان انجام شده که این ظرفیت، امکان شناسایی و رصد دقیقتر مخاطرات و اتخاذ تصمیمهای هدفمندتر را فراهم میکند.
فعالیتهای دامپزشکی در شرایط دشوار سال گذشته و دوره جنگ چگونه ادامه پیدا کرد؟
یکی از مهمترین آزمونهای مجموعه دامپزشکی، تداوم عملیات و خدمترسانی در طول دوره جنگ بود. با وجود شرایط خاص و محدودیتهای ایجادشده، فعالیتهای ضروری دامپزشکی از جمله مراقبت و پایش بیماریها، واکسیناسیون، خدمات تشخیصی و نظارتهای بهداشتی متوقف نشد و تلاش کردیم زنجیره تأمین سلامت و امنیت غذایی استان بدون وقفه ادامه پیدا کند.
دامپزشکی نمیتواند منتظر عادی شدن شرایط بماند؛ زیرا بیماریهای دامی و مخاطرات بهداشتی منتظر پایان بحران نمیمانند. هرگونه وقفه در عملیات پیشگیرانه میتواند هزینههای بیشتری را به تولید و جامعه تحمیل کند.
بنابراین حتی در شرایط بحرانی نیز باید مراقبت، پایش، تشخیص و اقدامات پیشگیرانه ادامه داشته باشد تا از شکلگیری بحرانهای ثانویه و خسارتهای سنگینتر جلوگیری شود.
عملکرد دامپزشکی چه نقشی در استمرار صادرات محصولات استان بوشهر داشته است؟
حفظ الزامات بهداشتی و پایش فرآوردههای صادراتی، نقش مهمی در استمرار حضور محصولات استان در بازارهای خارجی دارد. در همین چارچوب، اقدامات بهداشتی و نظارتی لازم برای صادرات محصولات دامی و آبزیان انجام شده است.
در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۹ هزار تن میگوی استان بوشهر به ۱۸ کشور صادر شد. این موضوع نشان میدهد رعایت الزامات بهداشتی فقط یک فرآیند اداری نیست، بلکه مستقیماً با استمرار تولید، دسترسی به بازارهای خارجی و حفظ اعتبار محصولات استان ارتباط دارد.
هر محمولهای که با رعایت ضوابط بهداشتی امکان صادرات پیدا میکند، حاصل مجموعهای از اقدامات نظارتی، آزمایشگاهی و کنترلی است که از مرحله تولید تا عرضه و صادرات دنبال میشود.
مهمترین دستاورد دامپزشکی استان را در هفته دولت امسال چه میدانید و مسیر آینده را چگونه ترسیم میکنید؟
بخش مهمی از دستاوردهای دامپزشکی در «پیشگیری از اتفاقات» خلاصه میشود. شاید یک بیماری کنترلشده، یک کانون بیماری که شکل نمیگیرد، یک محموله سالم که امکان صادرات پیدا میکند یا محصولی که با رعایت ضوابط بهداشتی به سفره مردم میرسد، کمتر از یک پروژه عمرانی دیده شود، اما آثار آن مستقیماً در حفظ تولید، کاهش خسارت، سلامت مردم و امنیت غذایی نمایان میشود.
هفته دولت برای ما پایان یک مسیر نیست، بلکه فرصتی برای ارزیابی آنچه انجام شده و تعیین مسیر آینده است. هدف دامپزشکی این است که با تکیه بر دانش تخصصی، پیشگیری، پایش، تشخیص، حضور میدانی و مشارکت بخش خصوصی، شرایطی فراهم شود که تولیدکننده با اطمینان بیشتری تولید کند و مردم نیز از سلامت و امنیت غذایی بیشتری برخوردار باشند.
تداوم خدمت در شرایط عادی و بحرانی، حمایت از تولید و صیانت از سلامت جامعه، مسئولیتی است که دامپزشکی استان بوشهر با جدیت دنبال خواهد کرد. هفته دولت را نیز به همه دولتمردان، کارکنان دستگاههای اجرایی و خدمتگزاران مردم در استان بوشهر تبریک میگویم.
