شیراز-عاشورا، یادآور حماسهای جاودان در تاریخ اسلام است؛ روزی که امام حسین(ع) و یارانش با ایستادگی در برابر ظلم، درس عزت، آزادگی و مقاومت را برای همیشه در تاریخ ماندگار کردند.
خبرگزاری مهر، گروه استانها: محرم که از راه میرسد، گویی تاریخ بار دیگر ورق میخورد و کاروانی از نور و حقیقت از دل قرنها عبور میکند تا پیام جاودانه خود را به گوش انسان امروز برساند.
در میان روزهای این ماه، عاشورا نقطه اوج حماسهای است که نه تنها سرنوشت جهان اسلام، بلکه مسیر اندیشه آزادیخواهی و عدالتطلبی در تاریخ بشر را دگرگون ساخت.
عاشورا تنها یادآور یک نبرد نیست؛ روایت جاودانه رویارویی حق و باطل، حقیقت و فریب، آزادگی و اسارت است. روزی که در آن خون بر شمشیر پیروز شد و حقیقت، هرچند در ظاهر در اقلیت و مظلومیت قرار داشت، بر صفحات تاریخ ماندگار شد.
در دهم محرم سال ۶۱ هجری قمری، در سرزمین کربلا، امام حسین(ع) و یاران اندکش در برابر سپاهی ایستادند که از قدرت، ثروت و ابزار حکومت برخوردار بود. اما آنچه این واقعه را از یک نبرد نظامی فراتر برد، هدف و آرمانی بود که در پس آن نهفته بود.
سیدالشهدا(ع) برای دستیابی به قدرت یا حکومت قیام نکرد؛ او برای احیای حقیقت، دفاع از کرامت انسانی و جلوگیری از تحریف ارزشهای دینی به میدان آمد.
از همین روست که عاشورا پس از گذشت قرنها همچنان زنده است و هر سال با فرا رسیدن محرم، دلهای میلیونها انسان را در سراسر جهان متوجه پیام بزرگ خود میکند.
عاشورا به ما میآموزد که معیار پیروزی را نباید تنها در ظواهر و محاسبات مادی جستوجو کرد. در کربلا سپاه حق از نظر تعداد، امکانات و تجهیزات در اقلیت مطلق قرار داشت، اما آنچه در تاریخ ماندگار شد، نام و پیام امام حسین(ع) و یاران وفادارش بود؛ در حالی که از لشکر ظلم جز نشانی از ننگ و نفرت باقی نماند.
این همان حقیقتی است که آزادگان جهان در طول تاریخ از عاشورا آموختهاند؛ اینکه ایستادگی بر سر حق، حتی در دشوارترین شرایط، سرانجام به پیروزی میانجامد و هیچ قدرتی توان خاموش کردن نور حقیقت را ندارد.
فرهنگ و ادبیات فارس نیز سرشار از اشاراتی است که با روح عاشورا و پیام آزادگی آن همخوانی دارد. خواجه شمسالدین محمد حافظ شیرازی، لسانالغیب بزرگ ایران، هرچند قرنها پس از واقعه کربلا زیسته است، اما در جایجای دیوان خود از مفاهیمی چون آزادگی، مبارزه با ریا، وفاداری به حقیقت و ترجیح عزت بر ذلت سخن گفته است، آنجا که میگوید:
آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است
با دوستان مروت، با دشمنان مدارا
و یا هنگامی که آزادگی را بر هر منفعت دنیوی ترجیح میدهد، روحی از همان مکتب عزت و کرامت انسانی را بازتاب میدهد که در کربلا به عالیترین شکل خود متجلی شد. همچنین آنجا که میسراید:
غلام همت آنم که زیر چرخ کبود
ز هر چه رنگ تعلق پذیرد آزاد است
میتوان پژواکی از پیام بزرگ عاشورا را شنید؛ پیامی که انسان را به رهایی از بند تعلقات دنیوی و ایستادگی بر مسیر حقیقت فرا میخواند.
عاشورا مدرسهای است که در آن وفاداری حضرت ابوالفضل العباس(ع)، صبر و استقامت حضرت زینب(س)، ایمان یاران باوفای امام حسین(ع) و ایثار نوجوانان و جوانان بنیهاشم، درسهایی ماندگار برای همه نسلها بر جای گذاشته است.
از همین رو، کربلا تنها یک سرزمین نیست؛ نمادی از تمام میدانهایی است که انسان در آن میان حق و باطل، عدالت و ظلم، عزت و ذلت دست به انتخاب میزند.
از همین رو، عاشورا نه پایان یک حماسه، بلکه آغاز یک جریان ماندگار در تاریخ بشریت است؛ جریانی که هر سال با طنین «هیهات منّا الذله» در دلهای مؤمنان و آزادگان جهان زنده میشود و یادآور این حقیقت است که حق، هرچند تنها بماند، شکستناپذیر است و سرانجام بر باطل پیروز خواهد شد.
کربلا مسیر مهدویت است
حجتالاسلام والمسلمین محمدباقر ولدان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به وقایع شب عاشورا اظهار کرد: امام حسین(ع) در شبی سرنوشتساز، یاران خود را برای انتخابی بزرگ میان ماندن و رفتن آزاد گذاشت. آن حضرت دستور داد مشعلها را خاموش کنند تا هر کس بدون تعارف و از روی اختیار تصمیم بگیرد و اگر نمیتواند همراهی کند، از تاریکی شب استفاده کرده و برود.
وی افزود: این اقدام امام حسین(ع) جلوهای از خالصسازی و تصفیه سپاه حق بود؛ به گونهای که تنها عاشقان و وفاداران واقعی در کنار آن حضرت باقی ماندند و شهادتنامه عشق و وفاداری خود را امضا کردند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس ادامه داد: یاران امام حسین(ع) شب عاشورا را با دعا، مناجات، ذکر و گفتگوهای صمیمانه سپری کردند و این شب را فرصتی برای آمادگی روحی، بندگی و فداکاری دانستند. امام حسین(ع) نیز در گفتگو با آنان، جایگاه والای ایشان را در بهشت یادآور شد.
وی شب عاشورا را فرصتی برای بازنگری در عهد و پیمان با آرمانهای حسینی دانست و گفت: این شب تنها یک رویداد تاریخی نیست، بلکه مدرسهای بزرگ برای آموختن درسهای ایثار، وفاداری، مدیریت و ایستادگی در برابر ظلم است.
حجت الاسلام ولدان با بیان اینکه میان کربلای حسینی و عصر ظهور مهدوی رابطهای دو سویه برقرار است، تصریح کرد: لشکریان امام حسین(ع) زمینهساز یاران آخرالزمانی امام عصر(عج) هستند و هر کس بخواهد در زمره یاران حضرت مهدی(عج) قرار گیرد، باید نخست در مکتب عاشورا تربیت شود.
نجات از جهل و تحقق وحدت اجتماعی در مکتب عاشورا
مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس با تأکید بر نقش فرهنگ عاشورا در نجات جامعه از جهالت و انحراف، اظهار کرد: امام حسین(ع) به عنوان «سفینهالنجاه» راهبر انسانها در مسیر بندگی خداوند است و بدون عبور از این مسیر، رسیدن به کمال انسانی دشوار خواهد بود.
وی جهل را مخربتر از هر سلاح ویرانگری دانست و افزود: مردم کوفه به دلیل جهل مرکب و فقدان بصیرت، فریب خواص را خوردند و به جای یاری امام حق، در صف دشمن قرار گرفتند. قیام عاشورا تلاشی برای نجات انسان از همین جهالت و گمراهی بود.
حجت الاسلام ولدان خاطرنشان کرد: امام حسین(ع) با نثار خون پاک خود، بشریت را از حیرت و سرگردانی نجات داد و این میراث بزرگ همچنان مسیر هدایت انسانها را روشن میکند.
وی همچنین بر ضرورت «اجتماع قلوب» در جامعه اسلامی تأکید کرد و گفت: بر اساس آموزههای مهدوی، تحقق جامعه منتظر در گرو همدلی، اخوت و یکدلی مؤمنان است و این وحدت در سایه محبت و جاذبه حسینی شکل میگیرد.
حسین(ع) یک نام نیست؛ یک راه است
مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تلاشهای تاریخی برای محو نام و یاد امام حسین(ع)، گفت: دشمنان در طول تاریخ کوشیدند نام و نشان سیدالشهدا(ع) را از میان ببرند، اما امام حسین(ع) تنها یک نام نیست؛ او راهی برای زنده نگه داشتن انسانیت، غیرت، آزادگی و عفت است.
وی با اشاره به تحولات امروز جهان افزود: همان الگوهای ظلم و استکبار تاریخی در اشکال جدید تکرار میشوند و امت حسینی باید با تمسک به ولایت، حفظ وحدت و پیروی از آرمانهای عاشورا، در برابر جریانهای تفرقهافکن و ظلمپیشه ایستادگی کند.
عاشورا صرفاً یک واقعه تاریخی نیست
حجتالاسلام والمسلمین محمد زارع در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به پیامهای ماندگار قیام سیدالشهدا(ع) اظهار کرد: عاشورا نقطه اوج تقابل حق و باطل در تاریخ بشریت است. اگرچه در ظاهر، سپاه حق از نظر تعداد و امکانات در اقلیت قرار داشت، اما آنچه در نهایت در تاریخ ماندگار شد، نام و راه امام حسین(ع) بود و نه قدرت و حکومت کسانی که در برابر ایشان ایستادند.
وی افزود: یکی از مهمترین درسهای عاشورا این است که پیروزی همواره به معنای غلبه ظاهری و نظامی نیست. گاهی یک جریان با ایثار و فداکاری، وجدان تاریخ را بیدار میکند و مسیر آینده انسانها را تغییر میدهد. امام حسین(ع) با قیام خود نشان داد که حفظ حقیقت و کرامت انسانی از هر پیروزی ظاهری ارزشمندتر است.
این استاد حوزه ادامه داد: سیدالشهدا(ع) در شرایطی قیام کرد که جامعه اسلامی با انحرافات عمیق فرهنگی، سیاسی و اعتقادی مواجه شده بود. آن حضرت برای اصلاح امت و احیای ارزشهای فراموششده اسلام به میدان آمد و با نثار جان خود و یارانش، راه حقطلبی و عدالتخواهی را برای همیشه روشن ساخت.
زارع با بیان اینکه عاشورا مدرسه آزادگی است، تصریح کرد: جمله تاریخی «هیهات منّا الذله» تنها یک شعار نیست، بلکه منشور زندگی انسان مؤمن است. این پیام به ما میآموزد که مؤمن هرگز در برابر ظلم، تحقیر و بیعدالتی تسلیم نمیشود و عزت خود را با هیچ بهایی معامله نمیکند.
وی با اشاره به نقش یاران امام حسین(ع) در ماندگاری این نهضت گفت: ویژگی برجسته یاران سیدالشهدا(ع) بصیرت، وفاداری و شناخت صحیح زمان بود. آنان با آگاهی کامل از سرانجام مسیر خود، در کنار امام ماندند و نشان دادند که ارزش یک حرکت الهی به تعداد افراد وابسته نیست، بلکه به ایمان و اخلاص همراهان آن بستگی دارد.
این کارشناس مسائل دینی خاطرنشان کرد: عاشورا تنها متعلق به مسلمانان یا شیعیان نیست، بلکه پیام آن برای همه آزادگان جهان قابل فهم است. به همین دلیل مشاهده میکنیم که شخصیت امام حسین(ع) و نهضت عاشورا در طول قرنها الهامبخش بسیاری از جنبشهای آزادیخواهانه و عدالتطلبانه در جهان بوده است.
وی افزود: یکی از جلوههای مهم فرهنگ عاشورا، وحدتبخشی آن است. محبت امام حسین(ع) مرزهای قومی، زبانی و جغرافیایی را در مینوردد و دلهای انسانها را به یکدیگر نزدیک میکند. امروز نیز هر جا نام سیدالشهدا(ع) مطرح میشود، زمینهای برای همدلی، ایثار و خدمت به مردم فراهم میآید.
زارع با اشاره به نیاز جامعه امروز به آموزههای عاشورایی گفت: جهان معاصر بیش از هر زمان دیگری به فرهنگ ایستادگی، مسئولیتپذیری، عدالتخواهی و معنویت نیاز دارد و عاشورا مجموعهای کامل از این ارزشها را در اختیار بشریت قرار میدهد.
وی در پایان تأکید کرد: راز ماندگاری عاشورا در اخلاص، حقانیت و پیوند آن با فطرت انسانی نهفته است. به همین دلیل با گذشت قرنها، نه تنها از تأثیر این حماسه کاسته نشده، بلکه هر سال بر شکوه و گستره آن افزوده میشود و پیام آزادگی امام حسین(ع) همچنان در دل تاریخ طنینانداز است.
