معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران هشدار داد که غفلت از فرهنگ جوانسازی جمعیت، کشور را در آینده با چالش جدی موج سالمندان روبرو خواهد کرد.
مهرزاد ناصری متخصص پزشکی خانواده و در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره فرارسیدن هفته سلامت اظهار کرد: برگزاری این هفته صرفاً یک اقدام نمادین نیست؛ بلکه فرصتی مغتنم برای فرهنگسازی و معطوف کردن توجهات به سبک زندگی سالم در حوزه سلامت است.
وی ادامه داد: بسیار حائز اهمیت است که بدانیم انتخابهای کوچک ما در زندگی، از نوع تغذیه و میزان فعالیت بدنی گرفته تا پرهیز از رفتارهای پرخطر، تا چه اندازه میتواند بر سلامت ما در طول دوران زندگی اثرگذار باشد.
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران بیان کرد: هفته سلامت مجالی است تا بار دیگر بر این نکته تأکید کنیم که تمرکز بر «پیشگیری» همواره بر «درمان» اولویت دارد. به عبارتی، ما باید از پیش از تشکیل جنین به فکر سلامت نوزاد باشیم و این مراقبت را در تمام دوران کودکی، نوجوانی، جوانی، میانسالی و در نهایت سالمندی ادامه دهیم.
این متخصص پزشکی خانواده در ادامه افزود: این هفته به ما یادآوری میکند که سلامت یک حق همگانی است، نه صرفاً یک نیاز شخصی؛ در واقع سلامت یک مسئولیت اجتماعی و ملی برای تمام آحاد جامعه محسوب میشود. برای ارتقای سطح سلامت، نیازمند مشارکت همگانی در قالب برنامههای خود مراقبتی، فعالیتهای اجتماعی و نقشآفرینی کلیدی سیاستگذاران و سازمانهای مردمنهاد هستیم.
ناصری با اشاره به لزوم همافزایی همه بخشها تصریح کرد: همه باید دست به دست هم دهند تا شرایط بهتری برای مشارکت مردم در حوزه سلامت فراهم شود. این هفته همچنین فرصتی است تا از مدافعان سلامت که از جان، آرامش و آسایش خود گذشتند، صمیمانه تقدیر و تشکر کنیم.
تقدیر از پایداری خدمات سلامت در زمان بحران
وی خاطرنشان کرد: خوشبختانه با جانفشانی کادر بهداشت و درمان، در طول سال گذشته علیرغم بحرانهایی که کشور با آن روبرو بود، خدمات سلامتمحور در هیچ نقطهای از کشور متوقف نشد. این امر جز با ازخودگذشتگی مدافعان سلامت در دانشگاهها و مراکز بهداشتی درمانی امکانپذیر نبود.
ناصری اظهار داشت: هفته سلامت یک تذکر سالانه است که به یاد داشته باشیم سلامتی فرد و جامعه به عنوان یک سرمایه ملی تلقی میشود و وظیفه همگانی ماست که مانند هر سرمایه دیگری، در حفظ و ارتقای آن بکوشیم.
این متخصص پزشکی خانواده افزود: شعار «سلامت پایدار با تکیه بر علم و اقتدار برای ایران ماندگار»، شعاری بسیار عمیق و راهبردی است. سلامت یک نیاز پایدار برای آحاد جامعه است که تحقق آن به دو بازوی توانمند «علم» و «اقتدار» نیاز دارد تا در سایه آن، ایران اسلامی سربلند و مقتدر بماند.
جوانی جمعیت؛ فراتر از وظایف یک دستگاه
وی در ادامه به موضوع حیاتی جوانی جمعیت اشاره کرد و بیان داشت: این موضوع یک مسئله چندوجهی است. اگرچه حوزه سلامت بخش مهمی از خدمات علمی، آموزشی و پشتیبانی را بر عهده دارد، اما برای داشتن ایرانی جوان، تمامی ارکان نظام در حوزههای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز باید پای کار بیایند.
ناصری افزود: متأسفانه در دورهای شاهد شیب تند سالمندی و کاهش میزان تولدها بودیم. امروز برای اینکه در آینده کشوری شکوفا و سرآمد در عرصههای علمی و اقتصادی داشته باشیم، ناگزیر به بهرهگیری از ظرفیت و فکر نیروی جوان هستیم. البته در این مسیر باید از تجربه سالمندان و توان میانسالان نیز به عنوان پشتیبانان نسل جوان به درستی استفاده شود.
هشدار نسبت به موج سالمندی و لزوم تبیین فرهنگ جوانی
وی با تأکید بر لزوم تبیین فرهنگ جوانی در جامعه تصریح کرد: اگر حضور جوانان در حرفهها و ابعاد مختلف کشور کمرنگ شود، با موجی از سالمندی روبرو خواهیم شد که ممکن است در آینده نتوانیم به خوبی از عهده ارائه خدمات به این جمعیت برآییم؛ لذا تبیین اهمیت این موضوع برای مردم و سیاستگذاران یک ضرورت است.
ناصری خاطرنشان کرد: در مجموعه دانشگاه، با هدایت ریاست و برنامهریزی معاونت بهداشت، تمامی تلاشها بر این است که از نگاه سلامت، مسیرهای جوانی جمعیت هموار شود. یکی از چالشهای جدی ما، روند افزایشی ناباروری است که ریشه در تغییر سبک زندگی و بالا رفتن سن ازدواج و فرزندآوری دارد.
وی به اقدامات عملیاتی اشاره کرد و گفت: ما تلاش میکنیم درمانهای تخصصی ناباروری را با کمترین هزینه در اختیار زوجین قرار دهیم. همچنین اطلاعرسانی و ترویج سبک زندگی سالم برای پیشگیری از بروز نازایی در دستور کار جدی قرار دارد.
ناصری در بخش دیگری از سخنان خود به پایش مستمر سلامت نسل آینده اشاره کرد و اظهار داشت: یکی از دغدغههای اصلی ما این است که نوزادان بلافاصله پس از تولد، تحت کلیه غربالگریهای لازم قرار گیرند. این اقدامات شامل بررسی بیماریهای هیپو تیروییدی، متابولیک، پایش روند رشد، ترویج تغذیه با شیر مادر و رصد دقیق تکامل کودک در ابعاد گفتاری و اجتماعی است تا از سلامت نوزادان تا رسیدن به دوره نوجوانی اطمینان حاصل شود.
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر اهمیت پیشگیری متذکر شد: تمامی مراقبتها مربوط به واکسیناسیون، سلامت روان و کنترل بیماریهای واگیر و غیرواگیر در مراکز بهدشتی درمانی خدمات جامع سلامت به طور کاملاً رایگان در دسترس عموم مردم قرار دارد. ناصری بیان کرد: ما تمام تلاشمان را میکنیم تا مردم را نسبت به اهمیت سلامت فردی و جامعه هوشیار کنیم.
ناصری در ادامه به موضوع حساس جمعیت پرداخت و تصریح کرد: متأسفانه در چند سال اخیر، بهویژه در استان تهران، با روند کاهشی میزان تولدها روبرو هستیم که این موضوع یک زنگ خطر جدی برای «ایران جوان» است. وی افزود: ازدواج یک حوزه چندوجهی است و تمامی ارکان باید برای حمایت از نسل جوان پای کار بیایند.
تأکید بر عدم تأخیر در بارداری اول
وی با اشاره به تغییر سبک زندگی و بالا رفتن سن ازدواج، خاطرنشان کرد: ما در کلاسهای مشاوره بدو ازدواج به زوجین توصیه میکنیم که بارداری اول خود را به تأخیر نیندازند و فاصله بین فرزندان را طولانی نکنند. ناصری بیان کرد: ترویج فرهنگ «خانواده باشکوه» در کلیه برنامههای مشاوره ما دنبال میشود؛ چرا که حضور فرزندان بیشتر در خانواده، تجربه زیسته در یک جامعه کوچک را برای کودک فراهم میکند تا با آمادگی بهتری وارد جامعه بزرگ شود.
ناصری با اشاره به پایداری خدمات آموزشی در شرایط سخت هشدار داد: در سال گذشته علیرغم مواجهه با دو بحران جنگ، کلاسهای مشاوره ازدواج، تعطیل نشد. ما برای کاهش استرس مردم، آموزشهای حضوری را به غیرحضوری تبدیل کردیم که با استقبال بسیار خوب زوجین همراه بود.
وی توضیح داد: خوشبختانه آمار مراجعات به مراکز مشاوره ازدواج در سال گذشته روند افزایشی داشته است. امیدواریم این آگاهی منجر به فرزندآوری بهموقع شود؛ چرا که برای افزایش جمعیت و تقویت نسل کودک و جوان، لازم است همه از نهاد خانواده گرفته تا سایر ارگانها، اقدامات قانونی و وظایف خود را به درستی انجام دهند.
ناصری به نقش کلیدی نهاد خانواده در موضوع جوانی جمعیت اشاره کرد و اظهار داشت: فرهنگسازی برای ازدواج بهنگام و تمایل به داشتن فرزندان بیشتر باید از درون خانوادهها آغاز شود. والدین باید فرزندان خود را که به بلوغ جسمی، ذهنی و اجتماعی رسیدهاند، به تشکیل خانواده ترغیب کنند.
وی افزود: تحقق این امر مستلزم آن است که سایر ارگانها نیز در بحث تأمین شغل مناسب و فراهم کردن شرایط مطلوب معیشتی پای کار بیایند. ناصری بیان کرد: انتظار نداریم این شرایط در سطح «رویاهای فانتزی» باشد، اما وجود یک ثبات نسبی و شرایط مطلوب برای شروع یک زندگی سالم، حقی است که باید برای نسل جوان تأمین شود تا آنها با اطمینان خاطر وارد عرصه ازدواج شوند.
فراخوان به رسانهها برای ترویج فرهنگ «ایران جوان»
ناصری با خطاب قرار دادن اصحاب رسانه و نقش جدی آنان در تغییر نگرش جامعه، تصریح کرد: از رسانهها صمیمانه درخواست میکنم که برای ترویج سلامتی و تحقق آرمان «ایران جوان» به میدان بیایند. وی گفت: اگر در رسانههای ما به هر شکلی مصرف دخانیات یا سبکهای زندگی خارج از مسیر ازدواج و تحکیم خانواده ترویج شود، این موضوع مستقیماً بر فرهنگ کلی جامعه و نگرش نوجوانان و جوانان اثر منفی خواهد گذاشت.
وی در ادامه گفت: رسانهها با توجه به ضریب نفوذی که در میان آحاد مردم دارند، باید حتماً به حوزههای خود مراقبتی و سلامت روان در بحث جوانی جمعیت توجه ویژهای داشته باشند.
سلامت روان؛ زیربنای بلوغ اجتماعی و زندگی مشترک
ناصری در بخش دیگری از سخنانش، سلامت روان را رکن اصلی پایداری زندگی دانست و خاطرنشان کرد: افرادی که در معرض اختلالات روان هستند باید در غربالگریها شناسایی شده و تحت مشاوره و درمان قرار گیرند تا بتوانند در مسیر زندگی خود تصمیمات درستی اتخاذ کنند.
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به فلسفه زندگی مشترک بیان داشت: زندگی طبیعی و درستی که خداوند برای انسانها رقم زده، زندگی در کنار یکدیگر است. زوجین در کنار هم میتوانند به بلوغ بیشتر دست یابند و ارتقای سلامت اجتماعی و فرهنگی را رقم بزنند.
ناصری خاطرنشان کرد: زندگی مشترک نیازمند گذشت، مهربانی و احترام متقابل به حقوق و حریم یکدیگر است. تمامی این موارد در سایه ارتقای سلامت روان محقق میشود و میتواند ضامن پایداری خانواده و در نهایت پویایی جامعه باشد.
ناصری به یکی از چالشهای بحرانی حوزه بهداشت عمومی اشاره کرد و اظهار داشت: موضوع پیشگیری از سوانح و حوادث، بهویژه حوادث رانندگی، از نکاتی است که باید در تمامی حوزهها به طور ویژه مورد بحث و بررسی قرار گیرد.
وی بیان کرد: متأسفانه بیشترین آسیب ناشی از حوادث جادهای به گروه سنی جوان کشور وارد میشود. ناصری بیان کرد: برای مقابله با این معضل، نیازمند کار فرهنگی گسترده در حوزه رانندگی صحیح هستیم. همچنین باید به سمتی حرکت کنیم که خودروها و جادههای ما ایمنی لازم را پیدا کنند تا بتوانیم آمار مورتالیتی (مرگومیر) و موربیدیتی (عوارض ناشی از حوادث) را تا حد امکان کاهش دهیم.
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران در ادامه افزود: در کنار بحث ایثار و ازخودگذشتگی، باید به موضوع «اهدای عضو» نگاه ویژهای داشت. ناصری تصریح کرد: در لحظاتی که خانوادهها در معرض یک تصمیمگیری تلخ و دشوار برای عزیزان دچار مرگ مغزی خود قرار میگیرند، باید بدانند که این اقدام خیرخواهانه میتواند چراغ زندگی را در خانوادههای دیگر روشن کند.
ناصری اظهار داشت: چشم بسیاری از بیماران نیازمند به دستان پرمهر خانوادههای اهداکننده است. اهدای عضو در واقع راهی برای ارتقای سلامت جامعه و زنده نگه داشتن امید در بطن خانوادههایی است که دچار آسیب شدهاند.
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با درود به روح پاک شهدای سال گذشته خاطر نشان کرد: سلام و درود میفرستم به تمامی کسانی که جانشان را فدای اقتدار ایران عزیز کردند. به طور خاص، یاد و خاطره شهدای حوزه سلامت را گرامی میدارم؛ عزیزانی که ثابت کردند برای حفظ سلامت مردم و پویایی «ایران جوان»، از نثار جان خود نیز دریغ نمیکنند و تا پای جان در سنگر خدمت ایستادهاند.
