یک متخصص حوزه هوش مصنوعی شفافیت قوانین را مهمترین حمایت از بخش خصوصی واقعی در حوزه هوش مصنوعی عنوان کرد و تحلیلی در خصوص اینکه AI چگونه بازوی مقتدر دفاع ملی میشود، ارائه داد.
مهدی شریعتزاده متخصص حوزه هوش مصنوعی و مدیر مرکز مشاوره انجمن هوش مصنوعی ایران، در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان ضرورت کارهای جدیتر، مبتنی بر نیاز و ریشه در حوزه هوش مصنوعی در کشور، افزود: در دو سه سال اخیر شاهد توجه بسیار زیادی از سوی بخش خصوصی و دولتی به مباحث فناوری هوش مصنوعی بودهایم. در این مدت تعداد زیادی رونمایی صورت گرفته و تولیدات مختلف فناوران در حوزه هوش مصنوعی در کشور مطرح شده است. اما همانطور که پیشتر در مصاحبههای گذشته نیز اشاره کردهام، کشور ما با ضرورت بسیار بالایی به کارهایی با اثرگذاری واقعی نیاز دارد.
وی با اشاره به درسهای جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی فعلی از وضعیت موجود فناوری هوش مصنوعی کشور، گفت: میتوانیم بگوییم در جنگ ۱۲ روزه و جنگ فعلی، مهمترین شناختی که از وضعیت کشور در حوزه فناوری هوش مصنوعی به دست آمده این است که بسیاری از کارهای انجامشده، به گونه ای بوده که نیازها و شرایط کشور در آنها به خوبی در نظر گرفته نشده است.
ضعف در چتباتهای بومی
وی با اشاره به مثال عینی از وضعیت فعلی هوش مصنوعی مولد در کشور اظهار داشت: اگر بخواهم از این حوزه مثال بزنم، در حال حاضر مهمترین کاربرد هوش مصنوعی مولد در دنیا، به صورت «چتبات» است. در حال حاضر، ما با وجود اینکه از نظر امکانات و نیازمندیهای سختافزاری و نرمافزاری این امکان را داریم که چنین سرویسی را بهطور مستقل در کشور داشته باشیم، در زمان قطع اینترنت، تعداد انگشتشماری سرویس فعال وجود دارد که عملاً فقط دو سرویس نسبتاً ضعیف رایگان در اختیار مردم قرار دارد که آن هم به دلایل مختلف، کیفیت و تجربه کاربری خوبی ندارند. بازخوردهای مردم در مرکز مشاوره انجمن هوش مصنوعی نیز موید نظر فوق است.
شریعتزاده تأکید کرد: بخش خصوصی واقعی با توجه به نیاز جامعه به این فناوری و سودآور بودن آن، میتواند راه و روش مناسبی برای تأمین نیازهای فناوری کشور پیدا کند.
مدیر سابق اجرایی ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی ریاستجمهوری خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین حمایت ها از بخش خصوصی، شفاف بودن قوانین زیرساخت ارتباطی، یعنی اینترنت یا شبکه ارتباطی دیجیتالی کشور است. این مسئله باید در اولویت سیاستگذاریهای کلان کشور قرار گیرد تا بخش خصوصی بتواند با اطمینان بیشتری در حوزه هوش مصنوعی فعالیت کند.
عدم دسترسی به سرویسهای داخلی هوش مصنوعی کشور را در معرض شایعات قرار می دهد
مدیر مرکز مشاوره انجمن هوش مصنوعی ایران، به تشریح پیامدهای عدم ارائه سرویسهای هوش مصنوعی قابل اعتماد در زمان بحران پرداخت و بر ضرورت شفافیت و دسترسی به زیرساختهای ارتباطی تأکید کرد.
وی اظهار داشت: زمانی که سرویسها و ابزارهای تخصصی تشخیص محتوای جعلی و محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی از دسترس مردم و متخصصین رسانه خارج شوند و نمونه داخلی فعالی نیز نداشته باشیم، این عدم دسترسی میتواند باعث شود بسیاری از افراد در معرض شایعات قرار بگیرند و همینطور حتی متخصصان رسانه و خبرگزاریها هم از دسترسی به سرویسهای تشخیص محتوای جعلی محروم بمانند. این امر ممکن است تبعات نامطلوبی بر آگاهی جامعه از شایعات و محتواهای جعلی داشته باشد.
تجربه موفق در حوزه حملونقل هوشمند
شریعتزاده در تشریح نمونه تجارب همکاری صحیح و مخرب دولت و بخش خصوصی، با اشاره به تجربه موفق حوزه حملونقل هوشمند اظهار داشت: در این حوزه همواره شاهد همکاری صحیح و افزایش مشارکت بخش خصوصی و بخش حاکمیتی بودهایم. شکوفایی این حوزه در زمان مناسب، هنگامی اتفاق افتاده که بخش خصوصی در جایگاه توسعهدهنده، عرضه کننده محصولات فناورانه و پشتیبانی قرار گرفته و بخش دولتی یا حاکمیتی نیز در چارچوب صحیح از رقابت با بخش خصوصی خودداری کرده و به تقاضای فناوری و تنظیم گری آن پرداخته است.
وی افزود: در این حوزه از جایگاه فناوری جهانی و توسعه فناوری تقریباً چیزی کم نداریم و میتوانیم بگوییم پتانسیلهای خوبی وجود دارد.
شریعتزاده در ادامه به مقایسه وضعیت پروژههای کلان کشور در حوزه زیرساخت پردازشی هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: برخی کلانپروژهها در این حوزه در تقابل و رقابت با بخش خصوصی مطرح شده و در عین حال کارآمدی واقعی نیز نداشته است.
مدیر سابق اجرایی ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی ریاستجمهوری، به نقد چالشهای حمایت از بخش خصوصی در حوزه هوش مصنوعی پرداخت و افزود: در واقع مهمترین موضوع، حمایت از بخش خصوصی واقعی مبتنی بر خلق واقعی ثروت است.
این متخصص حوزه هوش مصنوعی با اشاره به نتایج عملی اظهار داشت: در زمان جنگ اثبات شد که اگر حمایتهای محدودتر از بخش خصوصی اما به صورت واقعی داشتیم، به دلیل سودآوری که دارد، کسبوکارها راه خودشان را پیدا میکردند و قادر به تامین نیازهای کشور بودند.
شریعتزاده در خصوص تاثیرپذیری فناوریهای نوظهور دیجیتال اعم از اینترنت اشیا و … در شرایط کنونی چنین گفت: برای بسیاری از متخصصین حوزه قابل درک است که کشور در شرایط بسیار بحرانی مانند جنگ ممکن است تصمیمات لحظهای، پیشبینینشده و حتی غیربهینه بگیرد اما مسئله اصلی این است که اگر اطلاعرسانی مشخص، دقیق و شفاف به متخصصین صورت بگیرد و پیش از بحران نیز چارچوبهایی مشخص شود، طبیعتاً متخصصین و فناوران میتوانند طراحیهای خود را متناسب با آن هماهنگ کنند.
در جمع بندی نهایی، وی عنوان کرد: پیشرفت و به کارگیری فناوریهای نوظهور دیجیتال و هوش مصنوعی، نیازمند شفافیت و ثبات رویه حاکمیت در زیرساخت های ارتباطی است و اهمیت ثبات رویه، حتی بیش از قطع یا وصل بودن ارتباطات شبکه است. به جای پول پاشی و صرف بودجه های فاقد خروجی در این حوزه، با صرف کردن درصد ناچیزی از هزینه های فوق، می توان پیش از وقوع بحران، چارچوب های بهینه ای را برای شرایط بحرانی تعریف و مشخص و اطلاع رسانی کرد تا به تبع آن، بخش خصوصی قادر شود پیش بینی های لازم را انجام داده و نیازهای کشور را در شرایط بحرانی به خوبی رفع کند.
وی افزود: در این صورت این فناوری مهم و کاتالیزور پیشرفت کشور حتی در زمانهای بحرانی نیز در کشور موجود خواهد بود و مبتنی بر شرایط کشور، سبک ابتکاری آن توسعه خواهد یافت که حتی مزیت های رقابتی نسبی در سطح جهانی خواهد داشت.
